Eo biển Bosphorus – Giao điểm Á – Âu

Eo biển Bosphorus – Giao điểm Á – Âu

Đánh giá bài viết này

Eo biển Bosphorus là đoạn phía bắc của eo biển Đen, người ta quen gọi là eo biển Istanbul, theo tiếng Hy Lạp có nghĩa là “Trâu vượt”. Ý nghĩa của tên gọi đó bắt nguồn từ truyền thuyết thần Zeus – vua của các vị thần trong thế giới Hy Lạp cổ đại đã từng biến hóa thành một con Trâu thần, chở một nàng công chúa xinh đẹp vượt muôn trùng sóng gió của biển cả sang bờ bên kia. Nằm giữa hai bán đảo Tiểu Á và bán đảo Balkan, phía đông và phía bắc là biển Đen, phía tây thông với biển Marmara, phía nam nối liền với cả hai biển Marmara và Địa Trung Hải, đất nước Thổ Nhĩ Kỳ trải rộng trên cả hai châu lục là: Châu Á và Châu Âu. Tổng chiều dài eo biển Bosphorus là 30,4km, chỗ rộng nhất là 3,6km, nơi hẹp nhất chỉ khoảng 708m, nơi sâu nhất là 120m, nơi nông nhất khoảng 27,5m. Do vị trí địa lý đặc thù, tự hồ như yết hầu của Châu Á và Châu Âu, từ xưa đến nay có luôn có giá trị về mặt quân sự, đồng thời cũng là nơi giao hòa của hai luồng văn hóa Á – Âu.

Eo biển Bosphorus - Giao điểm Á - Âu

Eo biển Bosphorus là nơi xung yếu của hai châu lục Á và Âu, nó vốn có ý nghĩa chiến lược về mặt quân sự. Suốt hai ngàn năm người Hy Lạp, người La Mã và người Thổ Nhĩ Kỳ tranh đoạt nhau làm bá chủ nơi đây. Thế nhưng những đế chế lập nên bằng biện pháp vũ lực cũng đã tàn lụi theo thời gian. Đối nghịch với  sự đổi thay của các đế chế chính trị , ánh sáng nền văn hóa được kết tinh từ nhiều thời đại, nhiều khu vực eo biển Bosphorus vẫn rực rỡ cùng lịch sử. Cho đến nay, ở eo biển Bosphorus, người ta vẫn bảo tồn được rất nhiều đền chùa và nhà thờ cổ. trong quá khứ, Thiên chúa giáo, Hồi giáo đã có ảnh hưởng sâu sắc  đến cuộc sống con người nơi đây, tuy nhiên có thể thấy được sự ảnh hưởng của đạo Hồi là mạnh mẽ hơn cả. Nếu tính đến số lượng nhà thờ Hồi giáo, có lẽ mất vài ngày cũng chưa chắc đã có thể đi hết. Theo thống kê sơ bộ, hai bên bờ eo biển ước chừng có 3000 nhà thờ cho khoảng 10 triệu tín đồ Hồi giáo hành lễ, ngoài ra còn có 1000 giáo đường. Đặt chân đến từng con phố hay ngõ hẻm, bất cứ nơi đâu trong thành phố Istanbul đều thấy bóng dáng của giáo đường. Thời đại Đông La Mã, Cơ đốc giáo được đông đảo dân chúng sùng bái, do đó số lượng giáo đường đạo Cơ đốc để lại rất lớn, điển hình nhất là giáo đường Sophia.

Giáo đường Sophia được xây dựng vào thời hoàng đế Justinian. Để hoàn thành giáo đường này người ta phải mất 5 năm ( 532 – 537 ). Sophia theo đạo Cơ đốc có nghĩa là trí tuệ Thượng Đế. Giáo đường này được xây dựng theo chỉ lệnh của hoàng đế Justinian, ông từng bày tỏ : Phải xây dựng được một giáo đường đại diện cho trí tuệ nhân loại, cũng để biểu dương sự quảng đạo của Cơ đốc giáo. Nguyện vọng của hoàng đế đã được thực hiện, một giáo đường to lớn vô song, thể hiện nghệ thuật kiến trúc trác tuyệt đương thời được xây dựng. Từ đó về sau, giáo đường Sophia cũng chính là hình mẫu để người ta xây dựng nhà thờ Hồi giáo.

Thực ra, sau khi đế chế Byzantine suy vong, giáo đường Sophia đã biến thành nhà thờ thánh Allah của người Thổ Nhĩ Kỳ. Ngày nay, giáo đường này là viện bảo tàng tôn giáo, nơi cầu nguyện của các tín đồ Cơ đốc giáo và tín đồ Mohammed. Đế chế La Mã không còn nữa, song giáo đường Sophia vẫn xứng đáng là một đài tưởng niệm vĩnh cửu về một vương triều thịnh vượng.

Ngoài giáo đường Sophia, trên eo biển Bosphorus ngày nay còn có Nhà thờ xanh. Nhà thờ xanh có tên chính thức là Ahmed. Vào năm 1609, quốc vương Ahmed đệ nhất lệnh cho kiến trúc sư danh tiếng đương thời tên là Mehmet Ahmed xây dựng nhà thờ này. Trước khi xây dựng, quốc vương đã đưa ra những tiêu chuẩn như quy mô lớn hơn, hoàn mĩ hơn so với giáo đường Sophia, để chứng minh lòng thành kính với Chúa. Năm 1617, nhà thờ Admed được hoàn tất, vẻ đẹp như khẳng định sự điêu luyện về kiến trúc và nghệ thuật của vương triều Ohoman. Toàn bộ tòa nhà nguy nga được xây dựng không cần dùng đến một chiếc đinh. Mặc dù phải gánh chịu biết bao trận địa chân song  nó vẫn vững chãi cùng thời gian, điều đó đủ cho thấy kỳ tích của kiến trúc đạo Hồi. Từ trên cao nhìn xuống, sáu ngọn tháp của nhà thờ nằm thành 3 hàng đối xứng nhau. Kích thước các tháp không giống nhau, xung quanh là rừng cây rậm rạp. Sự giao hòa mầu sắc xanh của cây cối và màu trắng của nhà thờ đã vẽ lên một bức tranh thiên nhiên khổng lồ. Ngoài ra, khu nhà thờ Ahmed còn có 6 tháp hành lễ. Nhà tờ Ahmed là nhà thờ hồi giáo nhiều tháp đứng thứ hai thánh địa Mecca. Vậy cái tên Nhà thờ xanh bắt nguồn từ đâu? Khi xây dựng người ta đã dùng 21.043 viên gạch men Iznik màu xanh lam và xanh lục để trang trí khắp điện. Mỗi khi mặt trời chiếu xuống, nhà thờ lại phản chiếu ra ánh sáng mà xanh lam, do vậy người ta quen gọi là Nhà thờ xanh. Bên cạnh đó nhà thờ Ahmed còn có một văn vật vô cùng quý giá, đó là bộ kinh Koran viết tay.